Norwegia, jeden z krajów, który aktywnie wspierał ukraińskich uchodźców, poinformowała o zmianach w polityce azylowej. Norweskie władze uznały, że ich możliwości pomocy uchodźcom wyczerpują się. To doprowadziło do decyzji o ograniczeniu automatycznej ochrony humanitarnej dla osób pochodzących z sześciu zachodnich obwodów Ukrainy.
Sześć obwodów Ukrainy uznanych za bezpieczne
Nowe przepisy, które wejdą w życie 27 września, dotyczą uchodźców pochodzących z obwodów lwowskiego, wołyńskiego, iwano-frankowskiego, zakarpackiego, tarnopolskiego oraz rówieńskiego. Norweski Dyrektoriat ds. Imigracji (UDI) uznał te regiony za względnie bezpieczne. To oznacza, że wnioski o azyl od osób z tych obszarów będą teraz rozpatrywane indywidualnie. Kończy się zatem zasada automatycznego przyznania opieki humanitarnej.
„Od dziś osoby przybywające do Norwegii z obszarów Ukrainy uznanych przez UDI za bezpieczne będą traktowane zgodnie ze zwykłymi przepisami dotyczącymi azylu” – wyjaśniła Emilie Enger Mehl, norweska minister sprawiedliwości i sytuacji nadzwyczajnych, podczas konferencji prasowej.
Przeciążenie systemu pomocy społecznej
Norwegia przyjęła już 85 tysięcy ukraińskich uchodźców od początku wojny. Jednak możliwości kraju w zakresie zapewniania im wsparcia powoli się wyczerpują. Pomimo że liczba nowych wniosków o azyl w pierwszej połowie tego roku spadła o 40% w porównaniu do tego samego okresu w roku 2023, rząd Norwegii dostrzega, że system pomocy społecznej oraz infrastruktura mieszkaniowa zaczynają być przeciążone.
„Nie możemy przyjąć nieproporcjonalnie dużej liczby wysiedleńców w stosunku do innych krajów, z którymi się porównujemy, np. (innych) krajów nordyckich” – tłumaczyła Mehl, podkreślając konieczność zrównoważonego podejścia do udzielania pomocy.
Zmiana struktury przybywających uchodźców
Minister Mehl zwróciła również uwagę na zmieniającą się strukturę grup uchodźców, które docierają do Norwegii. Na początku wojny większość przybywających stanowili kobiety i dzieci. Natomiast obecnie coraz więcej mężczyzn – często w wieku bojowym – decyduje się na opuszczenie Ukrainy.
„Teraz widzimy, że liczba przybywających osób ponownie zaczyna rosnąć. Widzimy także, że przychodzą inne grupy, niż to miało miejsce wcześniej” – mówiła Mehl.
Kto nadal może liczyć na ochronę?
Ograniczenia nie obejmą wszystkich. Członkowie rodzin osób, które już korzystają z opieki humanitarnej w Norwegii, nadal będą mogli ubiegać się o azyl. Również osoby, które złożyły już wnioski, nie muszą obawiać się zmian. Nowe przepisy nie obejmą także pacjentów z Ukrainy, którzy są leczeni w norweskich szpitalach. W innych przypadkach wnioski będą rozpatrywane indywidualnie, co może skutkować ich odrzuceniem.
Decyzja Norwegii o ograniczeniu automatycznej ochrony humanitarnej dla uchodźców z sześciu obwodów zachodniej Ukrainy wywołuje dyskusje na temat zdolności krajów europejskich do przyjmowania wysiedleńców. Choć Norwegia była jednym z głównych państw niosących pomoc od początku konfliktu, przeciążenie systemu pomocy społecznej zmusza rząd do podjęcia trudnych decyzji.
