Budżet Unii Europejskiej, rok budżetowy
Rok budżetowy rozpoczyna się 1 stycznia danego roku i kończy się 31 grudnia tegoż samego
roku. Taki jest każdy projekt budżetu. Istnieje specyficzna procedura ustawodawcza, która
szczegółowo określa ustanowienie rocznego budżetu Unii. Na bazie tej wcześniej
wypracowanej procedury prawnej Instytucje ze sobą skutecznie współpracują. Są to tzw.
procedury porozumień międzyinstytucjonalnych.
Oczywiście istnieją też i są regularnie stosowane tzw. Wieloletnie ramy finansowe
(budżetowe) które również wynikają z Traktatu o Funkcjonowaniu UE (art.312). To właśnie
taki budżet na lata 2021 -2027 został przyjęty podczas szczytu grudniowego UE w Brukseli.
Celem takiego programu budżetowego jest ‘’zapewnienie dokonywania wydatków Unii w
sposób usystematyzowany i w granicach jej zasobów własnych’’(art. 312 p.1).
Ponieważ Komisja Europejska jest wykonawcą budżetu wraz z państwami członkowskimi
dlatego jej rola w procedurze budżetowej jest znaczna a tym bardziej zaangażowanie w
wypracowanie kompromisu. Nieprzyjęcie budżetu ma kłopotliwe konsekwencje. Oczywiście
procedury przewidują w takim przypadku tzw. Prowizorium budżetowe (roczne) ale to
komplikuje wcześniejsze ustalenia.
W przypadku przyjęcia budżetu, Rada Unii (Ministrowie), czyli przedstawiciele państw
członkowskich, przyjmuje Rozporządzenie (akt prawny obowiązujący), które określa
Wieloletnie ramy finansowe dla całej UE. W tym przypadku Rada powinna stanowić
jednomyślnie a Parlament Europejski wyraża zgodę większością głosów swoich posłów.
Wprawdzie Rada Europejska Szefów Rządów (Instytucja złożona z prezydentów, premierów,
kanclerzy…państw członkowskich) mogłaby jednomyślnie podjąć decyzje i upoważnić Radę
Unii (Ministrów) do stanowienia większością kwalifikowana do przyjęcia Rozporządzenia o wieloletnich ramach finansowych. To nie jest jednak rozwiązanie wspólnotowe
podkreślające jedność państw członkowskich w tak ważnej sprawie i w przypadku veta nie
byłoby skuteczne.
